Çöküşler, Manialar ve Panikler

Raoul Pal, 38 yıllık işlem tecrübesi ve kripto paralarda 13 yıllık doğrudan deneyimine dayanarak, “HODL” stratejisinin sert piyasa düşüşlerinde alım yapmakla birlikte uygulanmasının, piyasayı zamanlamaya çalışmaktan çok daha etkili olduğunu vurguluyor.

Ortalık acımasız görünüyor. Umut yok gibi. Her şey bitti. Fırsatı kaçırdın. Yine mahvettin.
Herkes öfkeli ve kafası karışık. Önceden öngörenler bile bir yandan haklı çıkmanın tatminini yaşarken, bu tür fiyat hareketlerinin insanları ne kadar yıprattığını da görüyor. Zamanların en kötüsü gibi hissediliyor.

38 yıldır piyasalardayım (bugünkü satış dalgası, dün gece geçirdiğim gıda zehirlenmesiyle birlikte güzel bir doğum günü hediyesi oldu!) ve her tür çöküşü ve paniği gördüm.
Hepsi aynı hissettirir. Berbat.

2013’ten beri kripto piyasasındayım. İlk kez o zaman 200 dolardan BTC satın aldım.
Aldıktan sonra bir süre yükseldi, ardından %75 düştü. Üstelik bu, giriş seviyemin sonunda 10 kat üzerine çıkan bir boğa piyasası sırasında oldu. Satmadım çünkü uzun vadeli bir yatırımdı ve riskleri biliyordum.

Ardından 2014 ayı piyasasında %87 düştü.

2017’ye kadar süren sonraki boğa piyasasında üç kez %35 ila %45 arasında satış dalgası yaşadım. Acımasızdı. Sonunda, BTC fork savaşları nedeniyle 2013’teki önceki zirve olan 2.000 dolardan tamamen çıktım.

İlk girişimden 10 kat kazanç elde etmiştim. Yıl sonuna doğru bir 10 kat daha yükseldi (!) ve ardından bir başka büyük ve sert ayı piyasası başladı.

O ayı piyasasını tamamen pas geçtim ve bununla gurur duydum.

Covid çöküşü sırasında 6.500 dolardan tekrar alım yaptım (çıkış yaptığım seviyeden 3,5 kat daha yüksek). “Doğru şeyi” yaptığım için oldukça pahalıya mal olan bir hataydı.

2021’de BTC, Nisan’dan Temmuz’a kadar bu piyasaya benzer bir ortamda %50 düştü. O dönemde Twitter’daki duygu durumu berbattı. Gerçekten berbattı. Ancak o zaman piyasa bugünkü kadar aşırı satım bölgesinde değildi.

Kasım 2021’e gelindiğinde piyasa yeniden tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaştı. SOL dip seviyelerinden 13 kat yükseldi. ETH ikiye katlandı. BTC yeni zirveler gördü ve %150 yükseldi.

Bunların hepsini yaşadım. Seküler bir boğa piyasası içinde, mide bulandıran her korkunç anı.

İlk girişim 200 dolardı. Bugün fiyat 65.000 dolar. Hatta piyasayı (kötü bir şekilde) zamanlamaya çalışarak arada 3,5 katlık yükselişi bile kaçırdım.

Benim için ilk temel ders şu: Seküler olarak yükselen bir varlıkta en iyi hamle çoğu zaman hiçbir şey yapmamaktır. HODL bir “meme” ise bunun çok iyi bir nedeni var. Dört yıllık döngü memesinden çok daha güçlüdür.

İkinci dersim ise satış dalgalarında agresif şekilde pozisyon artırmaktı. Zamanlamayı mükemmel yapamasam bile, zayıflıkta ortalama maliyet düşürerek pozisyonu büyütmek, zaman içinde getirileri ciddi şekilde bileşik hale getirir; hatta düzenli alım (DCA) yapmaktan bile daha fazla.

Her zaman anlamlı miktarda nakdim olmadı ama her satışta mutlaka bir miktar alım yaptım; çünkü bu psikolojinizi eğitmek için önemlidir.

Her zaman fırsatı kaçırmış gibi hissedersiniz; bir daha asla geri gelmeyecek, her şey sonsuza kadar çökecek sanırsınız. Ama durum böyle değildir.

Kendinize iki soru sorun: Yarın bugün olduğundan daha dijital olacak mı? Fiat para bugün olduğundan daha değersiz olacak mı?

Cevap evetse, yolunuza devam edin. BTFD (dipten al) ve piyasada geçirilen zamanın, piyasayı zamanlamaktan her zaman daha güçlü olduğunu unutmayın. Büyük satışlarda alım yapmak, maliyet zirvenizi aşağı çeker. Bu büyük fark yaratır.

Stres, korku ve öz şüphe bu yolculuğun beklenen vergisidir.

Pozisyon büyüklüğü, risk toleransınız açısından kritiktir. Merak etmeyin; herkes düşüşte pozisyonunun fazla büyük, yükselişte ise yetersiz olduğunu hisseder. Önemli olan bu duyguları yönetmek ve kendi ideal denge noktanızı bulmaktır.

Bir diğer önemli nokta, başkalarının inancını kiralamamaktır. DYOR (kendi araştırmanı yap) çok önemli bir meme’dir. Bunu yapmadan bu tür dönemleri atlatamazsınız.

İnancınızı kendiniz oluşturun. Başkasının inancını kiralamak kaldıraç kullanmaya benzer; sonunda sizi patlatır.

Unutmayın: Başkalarını suçlamakla meşgul olduğunuzda aslında kendinizi suçluyorsunuzdur.

Evet, şu an hava karanlık görünüyor. Yakında güneş yeniden doğacak ve bu da yolculuktaki bir başka iz olarak kalacak (kaldıraç kullanmadığınız sürece! Kaldıraç kalıcı sermaye kaybına yol açar; kumarhanedeki payınızı kaybedersiniz). Asla ana sermayenizi kaybetmeyin.

Bu ne zaman geçecek? Bilmiyorum ama bunun Nisan-Kasım 2021 dönemine, yani boğa piyasasındaki bir paniğe daha çok benzediğini düşünüyorum. Çok yakında biteceğine inanıyorum. Yanılıyor olsam bile farklı bir şey yapmam; nakit buldukça eklemeye devam ederim. Ama sizin için durum farklı olabilir. Minimum pişmanlık portföyü oluşturmaya çalışın.

Buradan %50 daha düşüşü kaldırabilir misiniz? Cevap hayırsa, saçma hissettirse bile riskinizi azaltın. Doğru zihniyet hayatta kalmanın anahtarıdır. Benim zihniyetim “daha fazla nasıl alırım?” sorusuna kayar. Sizinki tam tersi olabilir.

Her zaman satışları doğru zamanlayan ve pozisyon kapatan ya da short açan yatırımcılar olacaktır. Bu hep böyle olacak. Ama gerçek şu ki, bu tür düşüşlerin her an olabileceğini kabullenmeniz gerekir. O zaman gerçekleştiğinde stres olmazsınız; çünkü zaten bekliyordunuz. Hikâyenin bir parçası olur, hikâyenin kendisi değil.

Peki şimdi ne yapıyorum?

Biraz daha dijital sanat almaya başlıyorum (bu aynı zamanda ETH eklemek anlamına geliyor) ve önümüzdeki hafta kripto tahsisimi artırmayı planlıyorum; daha önce bu fırsatlar çıktığında yaptığım gibi.

Covid çöküşünde aldım, 2021 satışlarında aldım, 2022, 2023, 2024 ve 2025’te aldım. Bu sefer de yapacağım. Her seferinde kâr/zarar tablom (P&L) piyasadan önce yeni zirveler gördü. Adeta sihir gibi çalışıyor. Yine söylüyorum: BTFD!

Herkese bol şans. Asla kolay değildir.

Volatilite, zaman içinde bu tür bileşik getiriler sunan varlıkların bedelidir. Onu kabullenin.

Bu makale, X kaynağından alıntılanmıştır. Telif haklarına ilişkin sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.